İslam - RAYU.ORG

Müşebbihe Mezhebi

Allâh’ı yarattıklarına benzeten ve cisim olarak tevsif edenlerdir. Geçmişlerde kimileri Allâh’ın tüysüz bir genç şeklinde bir varlık olduğunu, kimileri O’nun kılları ak ve siyah karışımında olan yaşlı bir adam şeklinde bir varlık olduğunu kimileri de ışık saçan bir nur olduğunu öne sürmüşlerdir ki bunlar İslâm dairesinde addedilmezler. Teşbih, benzetmek anlamındadır.Müşebbih de teşbih kelimesinden türer ve benzetenler anlamına gelir. Fırkanın bu ismi almasının nedeni Allah’ı…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Mücessime (Kaderiyye) mezhebi

Kaderiyecilerin inançları mecûsilere benzemektedir. Mecûsiler, ilâhın iki tane olduğunu, hayırı yaratan ilâhın NUR, şerri yaratan ilâhın ise KARANLIK olduğunu iddia etmektedirler. Kaderiyeciler ise, hayır ile şerrin arasını ayırmakta, hayrın Allah´tan olduğunu, şerrin ise şeytandan kaynaklandığını ve ´Allah´ın, şerri dilemediğini ileri sürmektedirler. «Kadercilik» düşüncesini iki kişi yaymıştır. Bunlardan biri, bu düşünceyi Irakta yayma vazifesini üzerine alan Ma´bed…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Kutuplarda, uzayda ,ayda namaz nasıl kılınır?

Kuzey ülkeleri çok daha sonra fethedildiği için, müçtehit imamların o bölgelerdeki ibadetlerle ilgili görüşleri söz konusu değildir. Bu konu, ancak altıncı asırdan itibaren bilginlerin gündemini meşgul etmeye başlamıştır. Bir kısım İslâm bilgini, vaktin belirtilerinin oluşmadığı bölgelerde, namaz mükellefiyetinin düşeceğini iddia etmiştir. Fakat İslâm bilginlerinin çoğunluğu, namazın asıl sebebi ilâhî hitap olduğu için, günde 5 vakit…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Fıkıh ve Hendese

Sadri Maksudi’nin Hukuk Tarihi Dersleri kitabına bakarken “Leibniz’in Hukuk Tarihine Hizmeti” başlıklı bölüm gözüme ilişti [1]. Yakın zamanda bu konuyu ele alan var mıdır diye scholar.google.com sitesinde tarama yaparken “Law & Geometry: Legal Science from Leibniz to Langdell” başlıklı makaleye tesadüf ettim [2]. Makale eskilerden bir beyiti hatırlattı [3]: Hendese ilm-i fıkhın mîzânıdır, Kim ânı kem eyleye,…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Osmanlı’da Mantık!

İslam dünyasındaki ilmi faaliyetler üzerine tahliller yapılırken düşülen hatalardan biri, şerh, haşiye ve belli bir meseleye dair kaleme alınan risale türündeki eserlerin gözardı edilerek, sadece metin türünden, o ilme giriş mahiyetinde olan eserlerle iktifa edilmesidir. Aşağıdaki yorumlar bir Türk mantıkçıya ait maalesef. Kendi sahası olmasına rağmen Osmanlı medreselerindeki mantık tedrisatını, bu ilme ilk başlayan talebenin…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Kolektif Mesuliyet: Kasâme ve Âkıle

Yabancı ülkelere seyahat etmiş olanlar metro istasyonlarında ve hatta sitelerde şu ikazı duymuş veya okumuşlardır: “Safety is a shared responsibility – emniyet/asayiş kolektif/müşterek mesuliyettir”. Ondört asır evvel fıkıh kitaplarının kitâbü’l-kasâme ve kitâbü’l-me’âkıl başlıkları altında ele alınan mesele, İslam cemiyetinde asayişi temin etmenin mühim unsurlarından olmuştur. Kasâme, “bir yerde fâili mechul bir cesed bulunmuşsa, velîsinin dâvâ…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Kamer

Sultan II. Abdülhamid zamanında maarife ehemmiyet verilmesi sayesinde mühim telif ve tercüme eserler neşredilmiştir. Bu neşredilen eserlerin, benzeri günümüz Türkçesi ile neşredilen kitaplarda mevcut değildir. Öklid’in Elemanlar adlı eserinin günümüz Türkçesi ile neşredilmemiş olması [1] veya kamere (ay) dair bir kitabın günümüz Türkçesinde mevcut olmaması düşündürücüdür. Kütüphanelerimizin astronomiye dair (okuyamadığımız) Arapça ve Osmanlıca kitaplar ile…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Birgivî’nin Pozitif İlimlere Bakışı *

Birgivî, ilimleri, vefatından bir sene evvel 980/1572 tarihinde tamamladığı et-Tarîkatü’l-Muhammediyye ve’s-Sîretü’l-Ahmediyye kitabında [1], “Emrolunan İlimler”, “Yasaklanan İlimler” ve “Mendub Olan İlimler” başlıkları altında üçlü tasnife tâbi tutmuştur [2]. Yasaklanan ilimler başlığı altında ilm-i kelâm, ilm-i nücûm ve diğer felsefî ilimler ele alınmıştır. İlm-i kelâma dair muhtelif görüşleri aktardıktan sonra, meseleye dair kendi kanaatini şu şekilde ifade eder:…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

“Hanedan İçi Kardeş Katli: Osmanlı Muvaffakiyetinin Sırrı”

Tercümesini okuyacağınız yazı, John Holevoet tarafından St. Francis Üniversitesi’nde tahsil görürken aldığı bir ders çerçevesinde “Dynastic Fratricide: The Secret to the Ottomans’ Success” başlığıyla kaleme alınmıştır. Holevoet, şimdi avukatlık yapmaktadır. Yazının bulunduğu internet sayfası halihazırda mevcut değildir. Yazı, Osmanlılarda kardeş katli meselesine dışarıdan farklı bir bakışı ortaya koymak maksadıyla tercüme edilmiştir. İlaveler, parantez { } arasına yazılmıştır. Meseleye…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Mültekâ’l-Ebhur

Osmanlı Devleti’nde XVI. asırdan itibaren kâdıların tayin beratlarında Hanefî mezhebinin esahh akvâliyle (en sahih kavilleriyle) hükmetmeleri şartı konulmuştur. İbrahim Halebî (v. 956/1594) Mültekâ’l-Ebhur adlı kitabında mezhebin kavillerini sistematik bir tasnife tabi tuttuğundan, sonraları Sultan İbrahim zamanında Mevkûfâtî Mehmed Efendi tarafından Osmanlı türkçesine tercüme edilmiş; âdetâ resmî hukuk kodu olarak mahkemelerde tatbik olunmuştur [1]. İrlandalı bankacı ve diplomat…
Devamı

rayuorg Haziran 30, 2026 0

Kategori: İslam